نویسنده: دکتر زهره فرهمند

pH آب و تاثیر حقیقی آن بر زندگی ما

pH آب و تاثیر حقیقی آن بر زندگی ما

حتما شما هم آزمایش کاغذ تورنسل را از دوران مدرسه به یاد دارید، که برای تعیین pH مایعات از آن استفاده می کردیم. به این صورت که، هر زمانی کاغذ تورنسل را در آب لیمو و یا آب صابون قرار می دادیم، رنگ آن عوض می شد. 


پی اچ (PH) چیست؟


PH  در واقع یک واحد اندازه گیری است که میزان اسیدی یا قلیایی بودن یک نمونه را با اندازه گیری میزان یون هیدروژن در محیط نشان می دهد.
PH در محدوده بین 0 تا 14 تعریف شده است. PH= 7 به معنی خنثی بودن یک ماده است، بنابر این PH<7 به عنوان محدوده اسیدی و PH>7 به عنوان محدوده بازی در نظر گرفته می شود.
برای مثال pH آب پرتقال برابر با 3.5 است؛ پس ماده ای اسیدی است و pH  جوش شیرین برابر با 8.5 است؛ پس در محدوده قلیایی یا بازی قرار دارد.


اسیدیته یا PH آب چیست؟


حال سوال این است که pH آب در کدام محدوده قرار می گیرد؟ از نظر علمی عدد pH علامت خوبی برای نشان دادن میزان سختی آب (وجود املاح اضافی مانند کلسیم و منیزم) است. محدوده این عدد برای آبهای سطحی معمولا 6.5 تا 8.5 و برای آب های زیرزمینی 6 تا 8.5 می باشد.
تغییرات PH در آب عموما تمایل دارد آب را به سمت کاهش PH و اسیدی شدن پیش ببرد. تنها راه جلوگیری از اسیدی شدن آب، اضافه کردن موادی است که PH آب را افزایش داده و آب را به سمت قلیایی شدن ببرد.
اندازه گیری میزان قلیای بودن و pH آب برای تعیین میزان خورندگی آن بسیار کارآمد می باشد. عموما آبی که دارای اسیدیته (PH) کمتر از 6.5 باشد، خاصیت اسیدی، نرم و خورنده دارد.


معایب آب های اسیدی و قلیایی 


معایب آب های اسیدی 


حاوی یون های مضر 


آب های اسیدی معمولا حاوی یون فلزاتی مانند آهن، منگنز، مس، سرب و روی هستند؛ به بیان دیگر آب های اسیدی دارای مقادیر بیشتری از فلزات سمی در خود می‌باشند.


طعم نامطلوب و تخریب تاسیسات و لوله ها


آب اسیدی می تواند باعث تسریع خرابی لوله های فلزی آب شود و یا دارای طعم نامطلوب فلزی یا ترش باشد. 


تغییر رنگ لباس ها و وسایل آشپزخانه


این نوع آب ها باعث تغییر رنگ لباس ها و ایجاد رنگ سبز آبی در سینک و لوله های تخلیه می شوند. 


وجود سموم بیش تر نسبت به آب قلیایی


علاوه بر موارد بیان شده، آنچه بیشتر اهمیت دارد این است که آب های اسیدی به دلیل وجود سمومی که نام برده شد، می تواند برای سلامتی انسان مضر باشد و زیان این نوع آب برای بدن صرفا به دلیل اسیدی بودن آن از نظر علمی کاملا به اثبات نرسیده است.


معایب آب قلیایی (با درجه قلیایی بالا)

  
pH بالاتر از 8.5، نشان دهنده این است که آب سختی بالایی دارد. آب سخت با این که خطری برای سلامتی ایجاد نمی کند، اما دارای معایب زیر می باشد:


ایجاد طعم نامطلوب


آب سخت (درجه قلیایی بالا) طعم نامطلوب قلیایی دارد و باعث تغییر رنگ و طعم چای و قهوه می شود.


ایجاد رسوب در وسایل و ظروف


 آب سخت بر روی ظروف، سینک و لباس ها ایجاد رسوب کرده و باعث خوب کف نکردن صابون و مواد شوینده در آب می شود. 


سالم ترین آب برای نوشیدن 


علاوه بر معایبی که در مورد هر کدام از آب های اسیدی و قلیایی گفته شد، متخصصان طب مکمل معتقدند، مصرف آب آشامیدنی قلیایی و نزدیک به خنثی (آب کم قلیایی) بهتر از مصرف آب اسیدی است و می تواند در رفع حالت اسیدی بدن که زمینه را برای اختلالات هورمونی، متابولیک و اسکلتی مساعد می کند، نقش داشته باشد.  
مصرف آب آشامیدنی کم قلیایی می تواند از شدت بیماری رفلاکس و یا پس زدن اسید معده کم کند و ممکن است بر روی سلامتی افراد مبتلا به غلظت خون، فشار خون بالا، کلسترول بالا و دیابت تاثیر مثبت داشته باشد.


آب آشامیدنی و تغییر PH خون 


عوامل متعددی از جمله غذاها و نوشیدنی ها و آب، استرس، آلودگی ها و سموم، فعالیت بدنی، داروها و به طور کلی موادی که وارد بدن می شوند و یا محصولاتی که در بدن تولید می شوند، می توانند شرایط را به سمت تغییر  pH خون پیش ببرند و ممکن است میزان pH خون را به مقدار جزئی تغییر دهند. 
 در این شرایط بدن انسان به علت سیستم های بافری موجود در خون و عملکرد قوی کلیه و ریه ها، به شدت در برابر تغییر pH خون مقاومت می کند، تا زمانی که پی اچ خون در یک محدوده ثابت اندکی قلیایی (7.35 تا 7.45) متعادل نگه داشته شود. بنابر این مصرف آب قلیایی یا اسیدی در خود تعادل اسید و باز بدن تاثیر چندانی ندارد.
اما به هر حال به دلیل این که حتی تغییرات جزئی pH خون از عدد 7.4 بر روی عملکرد دستگاههای حیاتی بدن به شدت تاثیر می گذارد، بدن از تمام امکانات و سیستم های حفظ تعادل و یا به اصطلاح هموستاتیک استفاده می کند تا حالت تعادل را به خون برگرداند.
این مکانیسم های جبرانی برای حفظ تعادل هموستاتیک، احتمالا باعث کاهش عملکرد بدن در دفع مواد زاید و سموم متابولیک از طریق ادرار و تعریق می گردد. بنابر این بدن مجبور می شود این مواد زائد اسیدی را در بافت هایی که کمتر حیاتی هستند به حالت جامد ذخیره کند. 
ذخیره و انباشتگی مواد زائد در بدن می تواند زمینه را برای ابتلای شخص به بسیاری از بیماری های مزمن متابولیک فراهم کند.
از سوی دیگر تغییرات عدد pH در عمل بر روی میزان اسیدی یا قلیایی بودن آب به شدت تاثیر گذار است. در محدوده pH پایین تر از 7، به ازای هر واحد کاهش در عدد pH، آب 10 برابر اسیدی تر می شود و البته بالعکس آن هم صدق می کند و به ازای هر یک واحد افزایش در عدد pH، آب 10 برابر قلیایی تر می شود. بنابر این در صورت تغییرات زیاد pH، تنظیم میزان اسیدیته آب در محل مصرف اهمیت بسیار زیادی پیدا می کند.


تنظیم PH آب در محل مصرف 


برای تنظیم میزان PH آب در محل مصرف راه های متعددی وجود دارد. در زیر به برخی از این موارد اشاره شده است.


تقطیر آب


تقطیر یک روش موثر برای بالابردن pH آب است. با این روش میزان pH آب به 7 و یا حدود 7 می رسد. این میزان برای آب آشامیدنی بدون خطر است؛ و می توان با اضافه کردن قطره pH که قلیایی کننده است عدد pH آب را بالاتر برد.


فیلترهای نوترالایزر (خنثی کننده اسید)


فیلترهای خنثی کننده روش بسیار موثرتری برای تصحیح pH آب آشامیدنی هستند. این فیلترها دارای کلسیت، سنگ آهک و یا منیزیم هستند که مقدار حساب شده ای کلسیم و یا منیزیم را به آب اضافه می کنند و pH آن را بالا می برند. این نوع فیلترها همچنین خطر نشت مس یا سرب را از سیستم لوله کشی منزل به داخل آب آشامیدنی کاهش می دهند.


محلول های خنثی کننده


در مواردی که تنظیم pH برای حجم زیادی از آب مورد نیاز باشد، با اضافه کردن یک محلول خنثی کننده اسید مانند سودا اش (خاکستر سودا یا همان کربنات سدیم) به آب می توان در صورت نیاز عدد pH را به 8 رساند.
نکته مهم: این کار باید تحت نظارت افراد متخصص انجام شود و میزان محلول افزودنی باید در سطحی باشد که به سلامتی آسیب نرساند.

نظرات کاربران

نظرات خود را ارسال نمایید

لطفا اطلاعات زیر را تکمیل و سپس ارسال نمایید